Producent nawozów dolistnych
Producent nawozów dolistnych
Ostatnia aktualizacja:

Jak wykorzystać resztki pożniwne i równocześnie zwiększyć zawartość fosforu przyswajalnego dla roślin?

Resztki pożniwne to cała materia organiczna pozostawiona na danym stanowisku uprawy po zebraniu plonu, nazywana też plonem ubocznym. W jej skład wchodzą korzenie oraz nadziemne części roślin, takie jak strąki nasion, łodygi i liście. Jako naturalny materiał organiczny są bardzo bogatym źródłem substancji odżywczych. Ich właściwe wykorzystanie pozwala na zwiększenie zawartości próchnicy oraz poprawia aktywność mikrobiologiczną gleby.

Najwięcej resztek pożniwnych stanowią dojrzałe lub wysuszone źdźbła i łodygi, czyli słoma. Jej ilość, która pozostaje po zbiorze, zależy od wielu czynników, głównie od gatunku i odmiany rośliny uprawnej, a także warunków klimatycznych, glebowych, stosowanych nawozów czy regulatorów wzrostu oraz terminu i dokładności zbioru. Jedną z metod określania plonów słomy jest obliczenie jej ilości na podstawie wielkości uzyskanych plonów ziarna. Dla zbóż stosunek ziarna do słomy kształtuje się od 1:1,0 – 1,5, natomiast w przypadku kukurydzy 1:1,5, a dla rzepaku nawet 1:2,0. Jednocześnie, w przypadku zbóż, ozime odmiany wykazują większy plon słomy nawet o 20-37%, niż jare.

Wykorzystanie słomy zależy od potrzeb danego gospodarstwa. Najczęściej przeznaczana jest na ściółkę i paszę dla zwierząt, ale obserwuje się także wzrost jej zastosowania w celach nawozowych. Jej wartość nawozowa zależy od gatunku uprawianej rośliny i waha się w zależności od uzyskiwanych plonów ziarna. Stanowi ona cenne źródło makro-i mikroelementów, zwłaszcza potasu (K). Najbogatsza w składniki pokarmowe jest słoma pozyskiwana z kukurydzy, gryki, roślin strączkowych i rzepaku w porównaniu ze słomą zbóż. Największą wartością nawo­zową spośród słomy zbóż charakteryzują się słoma jęczmienia i owsa.

Przeciętna zawartość makroelementów w słomie roślin uprawnych [kg/ 1 tonę słomy]
Roślina uprawnaazot (N)fosfor (P)potas (K)wapń (Ca)magnez (Mg)
Pszenica ozima6,71,110,62,80,9
Pszenica jara7,31,211,12,80,9
Żyto6,01,110,12,40,8
Pszenżyto ozime5,91,110,52,40,8
Jęczmień ozimy8,61,412,64,11,0
Jęczmień jary8,01,212,34,01,0
Owies7,61,618,93,51,1
Kukurydza11,92,018,74,02,8
Gryka10,62,919,29,02,8
Rzepak ozimy7,01,317,316,11,3
Bobik10,21,414,19,81,2
Groch15,61,415,117,81,6
Łubin12,01,515,410.71,3
Na podstawie Dorota P. „Wpływ wieloletniego nawożenia słomą na plonowanie roślin i żyzność gleby [Raport IUNG-PIB].

Korzystny wpływ słomy na właściwości gleby uwidacznia się przez 3–4 lata po jej zastosowaniu, jednak nie jest on wysoki w przypadku fosforu, gdyż w pierwszym roku uwalnia się do gleby ok. 15–30% tego pierwiastka. W przypadku potasu  jest to 50–70%, a azotu do 70%. W zmianowaniu z przyoranych resztek wykorzystanie fosforu rośnie do 50–60%, a potasu nawet do 90%. Aby składniki te mogły zostać wykorzystane przez rośliny, materia organiczna musi w jak najkrótszym czasie zostać przekształcona do form dla nich przyswajalnych. Szybkość rozkładu resztek pożniwnych jest uwarunkowana zawartością azotu, stosunku węgla do azotu (C:N) oraz zawartością ligniny, które decydują o podatności zawartych w resztkach związków węgla na rozkład mikrobiologiczny. Im większa zawartość azotu w pierwszej fazie rozkładu, tym większa szybkość mineralizacji resztek pożniwnych, natomiast podczas zaawansowanego rozkładu decydująca jest zawartość ligniny. Oprócz składu chemicznego, rozkład uzależniony jest także od czynników wpływających na aktywność mikroorganizmów, a więc temperatury, odczynu gleby i warunków powietrzno-wodnych w niej występujących oraz zawartości składników mineralnych, a także obecności w glebie związków szkodliwych dla roślin czy gatunek uprawianej rośliny.

Naturalny rozkład resztek pożniwnych jest procesem długotrwałym, co powoduje, że uwalnianie z nich pierwiastków do gleby jest powolne, a w konsekwencji ich dostępność dla roślin jest rozłożona w czasie, dlatego zaleca się zastosowanie odpowiednich preparatów przyspieszających mineralizację resztek pożniwnych, jak ROZŁOŻ I ODBLOKUJ.

ROZŁOŻ I ODBLOKUJ działa dwutorowo – aktywuje procesy biologiczne w glebie intensyfikując tym samym rozkład materii organicznej oraz przekształca złożone i nierozpuszczalne formy fosforu, jak fosforan wapnia, do form łatwo przyswajalnych, zwiększając dostępność dla roślin tego pierwiastka. Bazą produktu są specjalnie wyselekcjonowane bakterie z rodzaju Bacillus sp. oraz dodatkowe składniki, które korzystnie wpływają na aktywność mikroorganizmów, przyspieszających mineralizację materii organicznej.

Fosfor (P) jako jeden z trzech podstawowych makroelementów, który jednocześnie jest bardzo słabo przyswajalny, ma kluczowe znaczenie dla wzrostu roślin oraz stymulowania rozwoju korzeni, a tym samym pobierania przez roślinę składników pokarmowych oraz wody, a także utrzymania jej w podłożu. Korzystnie wpływa zwłaszcza na prawidłowy przebieg procesu fotosyntezy oraz innych procesów energetycznych zachodzących w roślinach, a także odporność roślin na niekorzystne warunki panujące na polach. W wyniku niedoboru fosforu rośliny znacznie spowalniają tempo wzrostu oraz ciemnieją. Długotrwały niedobór tego składnika u roślin powoduje, że są niewyrośnięte oraz posiadają słabo rozwinięty system korzeniowy.

Fosfor jest potrzebny roślinie od etapu siewki do osiągnięcia pełnej dojrzałości, jednak rośliny przyswajają go jedynie w formie jonów wodorofosforanowych H2PO4 i HPO42, a sama gleba nie jest zasobna w ten makroskładnik. Stężenie fosforu w glebie mieści się w zakresie 500-800 mg/kg suchej gleby,  a jego średnia zawartość wynosi 0,05% (w/w). Około 60% gleb występujących na terenie Polski charakteryzuje się niską lub bardzo niską zawartością fosforu przyswajalnego dla roślin i taka forma stanowi średnio tylko 0,1% całego fosforu występującego w glebie. W badaniach wykonanych w ramach programu „Monitoring chemizmu gleb ornych Polski” wykazano, że z w ciągu kilku lat spadła zawartość fosforu przyswajalnego i jego średnia zawartości w przeliczeniu na pięciotlenek fosforu wynosi 14,65 mg P2O5·100g-1. Czynnikami, które wpływają na przyswajalność tego pierwiastka są odczyn gleby, zawartość związków żelaza i glinu, obecność przyswajalnego wapnia oraz zawartość substancji organicznej. Największa jego ilość znajduje się w przypowierzchniowych warstwach gleby, a zmniejsza się wraz z głębokością profilu glebowego. Ze względu na to, że znacznie większa ilość tego makroskładnika występuje w formach niedostępnych dla roślin, coraz częściej zwraca się uwagę na aktywację naturalnych mechanizmów zwiększających biodostępność fosforu obecnego w glebie (natywnego i uwstecznionego) oraz istotną w tych procesach rolę bakterii.

Bakterie zawarte w ROZŁOŻ I ODBLOKUJ z rodzaju Bacillus sp. to tzw. bakteriefosforowe, które przekształcają związki fosforu z form niedostępnych, a więc zablokowanych dla roślin, do form dla nich przyswajalnych. Wydzielają do gleby enzymy – fosfatazy i fitazy, które przeprowadzają hydrolizę i mineralizację związków organicznych. Aktywność enzymatyczna bakterii prowadzi do przekształcenia fosforu organicznego w fosfor nieorganiczny, który w formie jonowej jest przyswajalny dla roślin. Bakterie fosforowe dodatkowo wprowadzają do gleby wiele substancji promujących wzrost roślin tj. siderofory, auksyny, cytokiny oraz witaminy.

Skuteczność produktu ROZŁOŻ I ODBLOKUJ na przyspieszenie rozkładu resztek pożniwnych oraz zwiększenie ilość przyswajalnego dla roślin fosforu, na skutek działania zawartych w nim bakterii, potwierdzają wykonane w naszym laboratorium badania.

Warunki polowe odwzorowano w komorze fitotronowej i wykonano analizę zawartości fosforu w glebie przed i po zastosowaniu preparatu w dawce 2kg/ha/200l po upływie trzech tygodni.

Jak w ciągu 3 tygodni zmieniła się zawartość fosforu w glebie po zastosowaniu naszego preparatu na słomę z pszenicy?
Fosfor (P) [mg/kg]Pięciotlenek fosforu (P2O5) [mg/kg]
GLEBA PRZED ZASTOSOWANIEM PREPARATU370850
GLEBA PO ZASTOSOWANIU PREPARATU420960

Zalety stosowania ROZŁOŻ I ODBLOKUJ

  • przyspieszona mineralizacja resztek pożniwnych,
  • poprawa żyzności gleby,
  • zwiększenie zawartości próchnicy i substancji organicznych w glebie,
  • zwiększenie ilości makroelementów w glebie,
  • zwiększenie dostępności przyswajalnych dla roślin form fosforu,
  • prawidłowy wzrost roślin i rozwój korzeni.

Skład

Bakterie z rodzaju Bacillus sp. w koncentracji ≥ 2×109 jtk/g.

Produkt dodatkowo zawiera azot (N) – 14%, bor (B) – 3%, żelazo (Fe) – 1,5% oraz molibden (Mo) – 0,6%.

Artykuły które Cię zainteresują